Đề thi THPT Quốc gia môn Toán năm 2015, De thi thu THPT Quoc Gia nam 2015

You are here: Home »

Like VNMATH on FACEBOOK để ủng hộ VNMATH.

Thời cơ cho toán học VN: Cần chiến lược sáng suốt và lâu dài

VnMaTh.CoM 25 tháng 8, 2010 0

Để có được những nhà khoa học mang tầm quốc tế như GS Ngô Bảo Châu, đất nước ta cần phải có một quá trình lâu dài và liên tục. Đây là một trong những ý kiến then chốt trong cuộc trao đổi giữa GS toán học Nguyễn Tiến Dũng, ĐH Toulouse (Pháp) với PV Thanh Niên.

* GS Ngô Bảo Châu khởi đầu con đường học vấn ở trong nước, nhưng phần lớn thời gian trưởng thành khoa học của ông đều ở nước ngoài. Theo ông, với thực trạng giáo dục và khoa học VN hiện tại, chúng ta có thể tạo ra những nhà khoa học ở tầm quốc tế như thế?

- Không có định nghĩa chính xác thế nào là “tầm quốc tế”, nhưng nếu tính “tầm quốc tế” là có ít nhất 100 nhà khoa học thế giới biết và quan tâm đến công trình của mình, thì số người làm khoa học ở VN đạt tiêu chuẩn này còn khiêm tốn, có lẽ chưa đầy 100. Ngay ngành toán, có thể coi là ngành mạnh nhất VN với nhiều công bố quốc tế nhất, cũng có chưa đầy một chục người đạt mức có trên 100 nhà khoa học khác trích dẫn công trình của mình. Trong khi đó, để trở thành một nước mạnh về khoa học, thì cần có hàng nghìn hay hàng vạn người như vậy.

Việc tạo ra các nhà khoa học tầm quốc tế trong hoàn cảnh VN hiện tại là rất khó (trừ khi có những thay đổi lớn nhưng cũng phải đến nhiều năm sau mới có một thế hệ đông đảo các nhà khoa học tầm quốc tế). Vì thế, những người làm việc trong điều kiện như hiện nay mà vẫn đạt được tầm quốc tế có thể phong là “anh hùng”, bởi họ phải có tư chất và cố gắng hơn nhiều so với các đồng nghiệp ở nước ngoài. Thế nhưng đây cũng là sự phí phạm, vì những “anh hùng” đó, nếu làm việc trong điều kiện tốt hơn, sẽ tiến xa hơn nữa.

Để đạt tầm quốc tế, tài năng bẩm sinh và sự ham mê khoa học mới chỉ là điều kiện cần nhưng chưa đủ, mà còn cần thêm các điều kiện tương tự như Ngô Bảo Châu có được. Có thể không ở mức như Ngô Bảo Châu nhưng cũng không thể ở mức quá tồi. Đó là các điều kiện: Nền tảng văn hóa và giáo dục chung phải cao; Sống được đàng hoàng bằng nghề làm khoa học, không phải lo nghĩ về cơm áo gạo tiền mới có thể tập trung làm khoa học (ở VN chưa có, trừ những người có nguồn thu nhập khác); Có giáo viên tốt (ở VN cũng khó có được, vì trong số các GS ở VN cũng mới chỉ có ít người đạt tầm quốc tế); Làm việc trong một nhóm nghiên cứu mạnh, có điều kiện thường xuyên trao đổi với các đồng nghiệp giỏi đang cùng mối quan tâm (nhiều người ở VN làm việc trong điều kiện thiếu người chia sẻ, nên dễ đi vào ngõ cụt); Làm những vấn đề quan trọng, được nhiều người quan tâm (theo các chỉ số trích dẫn của các công trình đăng tạp chí quốc tế của tác giả VN, thì phần lớn các công trình của VN thuộc loại có ít người quan tâm); Có đầy đủ điều kiện về máy móc dụng cụ để nghiên cứu...

Để đạt được tất cả những điều kiện đó, cần có các chính sách chiến lược sáng suốt và một quá trình dài phát triển liên tục trong vòng ít ra mấy thập kỷ, chứ không thể nóng vội muốn “đại nhảy vọt”, “đi tắt đón đầu” trong vòng ít năm.

* Theo GS, chính sách trọng dụng nhân tài - đặc biệt là những nhân tài đang làm việc ở nước ngoài - của VN hiện nay cần phải đi vào những nội dung thiết thực nào để phát huy được hiệu quả cao nhất?

- Nhiều nước đang phát triển sẵn sàng bỏ ra nhiều tiền để thu hút chuyên gia giỏi từ các nơi đến làm việc. Ví dụ, ở Brazil đang tuyển một số chân phó GS toán với mức lương đến 8.000 USD mỗi tháng, và ứng cử viên có thể mang bất cứ quốc tịch nào. Để có thể cạnh tranh với các nước khác, thu hút được người tài thì VN cũng phải có những chính sách hẫp dẫn. Không được đến 8.000 USD mỗi tháng, thì ít ra cũng phải được vài nghìn cộng với các phụ cấp nhà cửa, đi lại... Những người như tôi khi đi công tác các nước khác thường được trả thù lao đàng hoàng, nhưng khi về VN giúp đỡ các sinh viên và đồng nghiệp thì hầu như làm không công và thậm chí phải chi thêm tiền túi, vì đối tác ở VN dù là những nơi uy tín về khoa học cũng chỉ trả được một ít tiền tượng trưng không đủ trang trải chi phí. Tôi nghĩ cần thay đổi điều này, có chính sách tốt hơn cho việc thu hút chuyên gia Việt kiều cũng như chuyên gia người nước ngoài đến VN làm việc.

Vấn đề tiếp theo là mang người tài vào VN rồi thì làm gì? Theo như tôi ước tính, công suất tiềm năng của giới khoa học VN mới chỉ được sử dụng ở mức 30%, tức là ngay cả những người tài có sẵn trong nước còn chưa được sử dụng thích đáng, vậy mang thêm người về có thừa không? Theo tôi thì không thừa. Sử dụng công suất 30% không phải vì VN thiếu việc để làm, mà là vì môi trường dẫn đến hiệu quả làm việc kém, chứ các vấn đề cần nghiên cứu ở VN không thiếu, trái lại rất nhiều, không đủ người mà nghiên cứu. Bởi vậy song song với việc nâng cao hiệu quả lao động của người trong nước, việc có thêm chuyên gia Việt kiều hay người nước ngoài về nước cũng là yếu tố cần thiết cho VN phát triển.

Để phát huy được những ưu điểm của các chuyên gia từ nước ngoài, cần phải tạo điều kiện để họ tự do phát huy khả năng của mình. Chứ nếu họ cũng bị “trói chân trói tay” theo những cơ chế bất hợp lý, thì sự hiện diện của họ cũng sẽ kém hiệu quả.

Về VNMATH.COM

VNMATH hoạt động từ năm 2008 với slogan Trao đổi để học hỏi, Sẻ chia để vươn lên. Hiện nay VNMATH.COM là trang web Toán học có lượt truy cập lớn nhất Việt Nam.

Chia sẻ bài viết này


Bài viết liên quan

Không có nhận xét nào :

Để lại Nhận xét